SHKMMB · YENİLENEN HESAPLAMA PROGRAMI
Geçici Koordinatlı Parsellerde Yanılma Sınırı Hesabı Yenilendi!
Yanılma Sınırı Hesaplama Programımızı yeniledik. Yeni tasarım, geliştirilmiş hesaplama yöntemleri, doğrudan NCZ ve DXF yükleme desteği, etkileşimli parsel çizimi ve ayrıntılı DXF/PDF çıktılarıyla geçici koordinatlı parsellerin yanılma sınırlarını daha kolay inceleyebilirsiniz.
NCZ · DXF · XLSXİç ve dış yanılma sınırıCanvas çizimDXF / PDF rapor
27.09.2022 tarihli ve 31966 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Tapu Planlarında Yanılma Sınırının Belirlenmesi Hakkında Yönetmelik kapsamında hazırladığımız uygulamamız, parsel köşe koordinatlarından iç ve dış yanılma sınırlarını Kadastro Müdürlüklerinin kabul ettiği değerlere göre hesaplayacak şekilde güncellenmiştir.
Önceki sürümde ağırlıklı olarak koordinat listeleri üzerinden yapılan işlemler, yeni sürümde doğrudan CAD dosyaları kullanılarak gerçekleştirilebilmektedir. Bu yazıda dosya yüklemeden hesaplama sonucuna, çizim incelemesinden teknik çıktıların indirilmesine kadar bütün aşamaları anlatıyoruz.
01 Yenilenen Yanılma Sınırı Hesaplama Ekranı
Programımızın giriş ekranını daha anlaşılır, modern ve kullanımı kolay olacak şekilde yeniden tasarladık. Açık ve koyu tema desteği bulunan yeni ekranda hesaplama için gerekli bilgiler ile parsel geometrisi yükleme alanı birlikte sunulmaktadır.
Hesaplamaya başlamak için aşağıdaki bilgiler girilir:
- Koordinat Kalitesi: Geçici Koordinatlı Parsel
- Tapu Alanı: Parselin tapuda kayıtlı yüzölçümü
- Üretim Yöntemi: Parselin üretildiği harita yöntemi
- Pafta Ölçeği: Orijinal paftanın ölçeği
Üretim yöntemi ve pafta ölçeği, hesaplamada kullanılacak nokta konum doğruluğu (MK) değerinin belirlenmesinde önemlidir. Bu bilgiler girildikten sonra parsel geometrisi yüklenerek işleme devam edilir.
Yeni hesaplama sayfasının genel görünümü
02 NCZ, DXF, GML ve Excel Dosyalarıyla Parsel Yükleme
Yeni sürümün en önemli yeniliklerinden biri, parsel geometrisinin doğrudan çizim dosyasından okunabilmesidir. Artık her parselin koordinatlarını tek tek elle hazırlamak zorunda değilsiniz.
NCZ: Netcad çizim dosyasını doğrudan yükleyin
NCZ dosyasında birden fazla parsel geometrisi bulunması durumunda program geçerli parsel adaylarını belirler ve çizim alanında seçim yapılmasına imkân tanır. Dosyada SHK_PARSEL katmanında uygun geometriler varsa bu katman öncelikli değerlendirilir.
DXF: Çiziminizi kapalı alan olarak hazırlayın
DXF dosyasında hesaplanacak parselin kapalı alanı doğru oluşturulmalıdır. İlgisiz çizgi, yazı ve sembollerin temizlenmesi önerilir. DWG dosyaları doğrudan yüklenemediğinden çizimi CAD programında Farklı Kaydet (Save As) seçeneğiyle DXF olarak kaydediniz.
XLSX: Noktalar parsel sınırını takip etsin
Excel satırlarında noktalar parsel çevresini takip eden sırada bulunmalıdır. Nokta numaralarının art arda olması zorunlu değildir; önemli olan koordinatların doğru geometri sırasını oluşturmasıdır. Saat yönünde veya tersinde sıralanmış geçerli geometri okunabilir; karışık nokta sırası ise hatalı alan oluşturabilir.
03 Yüklenen Parselin Kontrol Edilmesi
Dosya seçildiğinde program koordinatları okuyarak parsel geometrisini oluşturur. Dosya biçimi, koordinatların geçerliliği, kapalı alan oluşumu ve köşe sayısı gibi kontroller gerçekleştirilir. Kullanıcıya nokta sayısı ve koordinatlardan hesaplanan alan gösterilir.
Burada önemli nokta, hesaplanan alanın CAD programında sorgulanan parsel alanıyla karşılaştırılmasıdır. Belirgin farklar yanlış geometri seçimi, eksik/fazla köşe, koordinat sıra hatası veya yanlış tapu alanı girişinden kaynaklanabilir.
Birden fazla parsel içeren NCZ dosyaları
NCZ dosyasında birden fazla uygun parsel bulunduğunda parsel adayları çizim alanında gösterilir. Hesaplama yapılacak parsel çizim üzerinden seçilebilir. Tek uygun parsel bulunduğunda geometri doğrudan hesaplamaya hazırlanabilir.
NCZ çoklu parsel seçimiBirden fazla parsel ve seçilen parselin vurgulandığı Canvas ekran görüntüsü.
04 Yanılma Sınırını Nasıl Hesaplıyoruz?
Geçici koordinatlı parsellerde yanılma sınırı hesabının temelini parsel köşe noktalarının nokta konum doğruluğu (MK) oluşturmaktadır. Üretim yöntemi ve pafta ölçeğine göre MK değeri belirlendikten sonra her parsel köşesi çevresindeki MK yarıçaplı konum doğruluğu çemberi değerlendirilir.
Bu çemberler üzerindeki olası köşe konumlarından hareketle iki ana geometri hesaplanır:
İç Yanılma SınırıHesaplama yöntemiyle belirlenen en küçük iç alan.
Dış Yanılma SınırıHesaplama yöntemiyle belirlenen en büyük dış alan.
Geliştirilmiş ana hesaplama algoritması
Yeni sürümde ana yanılma sınırı hesabımızı, kadastro uygulamalarındaki hesaplama yaklaşımıyla uyumlu sonuçlar elde etmek amacıyla geliştirdik. Algoritma, parsel köşelerinin MK çemberleri üzerindeki konumlarını ve parsel kenarlarının geometrik ilişkilerini değerlendirerek iç ve dış sınır koordinatlarını üretir.
Hesaplama yöntemimizi farklı parsel geometrileri ve mevcut kadastro yazılımı çıktılarıyla karşılaştırarak test ettik. Ana hesaplamanın iç ve dış alanları, tapu alanı değerlendirmesinde esas alınan değerlerdir.
Köşe hareketlerinin oluşturabileceği geometrik kesişme ve taşma durumları ayrıca incelenir. Bu tür durumlar teknik uyarı olarak gösterilir; tek başına alan hesabını otomatik olarak geçersiz hâle getirmez.
MK çemberi ve köşe hareketiOrijinal köşe, MK çemberi, iç/dış sınır köşeleri görünen yakınlaştırılmış Canvas kesiti.
SHKMMB ek alan optimizasyonu
Ana yöntemin yanında SHKMMB karşılaştırma algoritması da bulunmaktadır. Bu yöntem, 400 grad açı taramasına dayalı ek optimizasyonla daha küçük iç veya daha büyük dış alan alternatiflerini araştırır. SHKMMB ana hesabın yerine geçmez; teknik karşılaştırma amacıyla kullanılır.
- Daha küçük iç alan ve daha büyük dış alan hesaplanabildiğini gösterme amaçlı çalışır yanılma sınırı olarak kabul edilmez.
- Bu ek optimizasyon 100 köşeye kadar olan parsellerde çalıştırılır.
- 101-1.000 köşe aralığında ana yanılma sınırı hesabı devam eder; SHKMMB ek hesabı çalıştırılmaz.
05 Yanılma Sınırı Hesaplama Sonuçları
Parsel geometrisi kontrol edildikten sonra Yanılma Sınırı Hesapla butonuyla işlem başlatılır. Sonuç ekranında İç Yanılma Sınırı, Tapu Alanı ve Dış Yanılma Sınırı birlikte görüntülenir.
İç Yanılma Sınırı?Tapu Alanı?Dış Yanılma Sınırı
Tapu yüzölçümü bu aralıkta bulunuyorsa program "YANILMA SINIRI İÇİNDE" sonucunu gösterir. Aralık dışında kalıyorsa "YANILMA SINIRI DIŞINDA" uyarısı görüntülenir.
Üç alanlı sonuç kartları
06 Parsel Sınırlarını Etkileşimli Çizim Ekranında İnceleyin
Yeni sürümde hesaplama sonuçları yalnızca sayısal değerler olarak sunulmaz. Geliştirdiğimiz Canvas çizim ekranı sayesinde özgün parsel geometrisi ile hesaplanan sınırlar bir arada görülebilir.
Parsel Sınırıİç Yanılma SınırıDış Yanılma Sınırı
Yakınlaştırma, kaydırma ve tam ekran
Fare tekerleğiyle çizimi yakınlaştırabilir veya uzaklaştırabilir; sürükleyerek kaydırabilirsiniz. Ekrana Sığdır ve Tam Ekran seçenekleri özellikle büyük parsellerin incelenmesini kolaylaştırır.
Köşe bilgileri ve katman yönetimi
Bir köşeyi seçerek nokta numarasını, koordinatları ve ilgili geometrik bilgileri inceleyebilirsiniz. Katman panelinden parsel ve yanılma sınırları, köşe numaraları ve diğer çizim öğeleri ayrı ayrı açılıp kapatılabilir. Varsa geometrik kontrol uyarıları da ilgili köşeler üzerinden incelenebilir.
EKRAN GÖRÜNTÜSÜ 09Tam ekran, katmanlar ve köşe detayları
07 Yöntem ve Alan Karşılaştırması
Ana hesap yöntemiyle SHKMMB ek optimizasyonu arasında belirlenen eşiği aşan alan farklılıkları varsa Yöntem ve Alan Karşılaştırması bölümü gösterilir. Burada iki yöntemin iç/dış alanları ve aralarındaki farklar karşılaştırılır.
EKRAN GÖRÜNTÜSÜ 10SHKMMB alan karşılaştırması
08 DXF Çizimi İndir CAD Ortamında İnceleme
DXF Çizimi İndir butonuyla oluşturulan parsel ve yanılma sınırı geometrileri bilgisayara indirilebilir. DXF dosyası Netcad, AutoCAD ve uyumlu CAD yazılımlarında açılabilir.
- Orijinal parsel, iç ve dış yanılma sınırları
- Parsel köşe numaraları ve MK çemberleri
- Hesaplama bilgileri, lejant ve A4 sunum çerçevesi
- Yalnızca gerektiğinde, başlangıçta kapalı ek SHKMMB katmanları
Geometriler gerçek arazi koordinatlarıyla oluşturulur. Ayrı katmanlar sayesinde ilgili çizim öğeleri CAD programında açılıp kapatılabilir.
09 PDF Raporu İndir Hesaplama ve Koordinat Raporu
PDF Raporu İndir butonuyla hesaplama sonuçları düzenli bir teknik rapor hâlinde hazırlanır. İlk sayfada parsel geometrisi, iç/dış sınırlar, hesaplama bilgileri ve alan karşılaştırması bulunur.
Parselin geometrisine göre A4 dikey veya yatay sayfa düzeni ve uygun çizim ölçeği otomatik belirlenir. Sonraki sayfalarda üç ayrı koordinat tablosu yer alır:
- Parsel Sınırı Koordinatları: Orijinal köşe noktaları
- İç Yanılma Sınırı Koordinatları: Hesaplanan iç sınır köşeleri
- Dış Yanılma Sınırı Koordinatları: Hesaplanan dış sınır köşeleri
Koordinatlar Y (Doğu) ve X (Kuzey) olarak dört ondalık basamakla raporlanır.
EKRAN GÖRÜNTÜSÜ 12PDF raporunun ilk sayfası
10 Parsel Hesabı ve Teknik Ayrıntılar
Sonuç ekranındaki Parsel Hesabı ve Teknik Ayrıntılar bölümünde hesaplama koşulları, orijinal alan ve geometrik kontrol açıklamaları incelenebilir.
Ayrıca Hesaplama Performansı başlığı altında köşe sayısı ve hesaplama motorlarının işlem süreleri gösterilir. Programımız 1.000 köşeye kadar parsel geometrileriyle çalışacak şekilde düzenlenmiştir; işlem süresi parselin büyüklüğüne ve geometrik özelliklerine göre değişebilir.
11 Hesaplama Yaparken Nelere Dikkat Etmelisiniz?
Program hesaplamaları otomatik gerçekleştirse de sonuçların doğruluğu kaynak koordinatların, seçilen üretim yönteminin ve girilen tapu alanının doğruluğuna bağlıdır.
- Tapuda kayıtlı alanı doğru girin; üretim yöntemi ve pafta ölçeğini kontrol edin.
- Excel'de noktaların parsel çevresini takip eden sırada olduğunu doğrulayın.
- DXF'de kapalı parsel geometrisinin doğru ve gereksiz öğelerden arındırılmış olmasına dikkat edin.
- NCZ dosyasında hesaplanacak doğru parseli seçtiğinizden emin olun.
- Yükleme sonrasında görünen hesap alanını CAD ortamındaki alanla karşılaştırın.
- Geometrik kontrol uyarılarını ve sonuçları gerektiğinde teknik açıdan ayrıca değerlendirin.
Sonuç
SHKMMB Yanılma Sınırı Hesaplama Programımızın yeni sürümünde koordinat dosyası yükleyen basit bir hesaplama ekranından daha kapsamlı bir teknik inceleme ortamı oluşturmayı hedefledik.
Parsel geometrisinin yüklenmesi, uygun parselin seçilmesi, sınırların hesaplanması, sonuçların etkileşimli çizimde incelenmesi ve DXF/PDF raporlarının hazırlanması artık aynı iş akışında gerçekleştirilebilmektedir.
Geliştirdiğimiz hesaplama yöntemleri ve teknik çıktı özellikleriyle harita mühendisleri ve kadastro alanında çalışan meslektaşlarımızın işlemlerini kolaylaştırmayı amaçlıyoruz. Görüşlerinizi, önerilerinizi ve karşılaştığınız sorunları bizimle paylaşabilirsiniz.
Yanılma Sınırı Hesaplama Programına GitSHKMMB - Harita Mühendislik Portalı