Harita Terimleri Sözlüğü


mütekabiliyet

karşılıklılık.
mukabele-i bilmisil kanuna göre mütekabiliyet ilkesi: yabancı ülkelerde türk vatandaşlarına olumlu veya olumsuz nasıl bir uygulama yapılıyor ise o ülkenin türkiye'deki vatandaşlarına aynı uygulamanın yapılması ilkesidir. bir yabancı uyruklunun türkiye'de bir tapu işlemi yaptırabilmesi için onun ülkesinde türklerin de aynı tapu işlemini yaptırabiliyor olması gerekir.

eşya hukuku

eşya üzerindeki egemenlik haklarını düzenleyen hukuk kuralları.

indirgeme faktörü

geliri, değere dönüştürmek için kullanılan katsayı.

bağımsız bölüm planı

kat irtifakı ya da kat mülkiyeti kurulmasına esas olan ve taşınmaz üzerine inşa edilecek yapı ve eklentilerin, bağımsız bölümlerin konumlarını ve numaralarını gösteren plan.

(bkz:bağımsız bölüm)

arzî irtifak hakkı

arzî irtifak hakları, bir taşınmaz aleyhine başka bir taşınmaz lehine kurulan irtifak çeşididir. (mk.md.779) bu haklara "taşınmaz irtifakı" da denir.

arzî irtifak haklarında karşılıklı iki taşınmaz vardır. bunlardan lehine irtifak kurulan taşınmaza hakim (yararlanan) taşınmaz, aleyhine irtifak hakkı kurulan taşınmaz ise hadim (yükümlü) taşınmaz denir.

arzî irtifak hakkı, belli bir şahıs lehine değil, belli bir taşınmaz lehine kurulduğu için yararlanan (hakim) taşınmaza sahip olan, irtifak hakkına da sahip olur. buna karşılık yükümlü taşınmazı sonradan iktisap edenler de bu yükümlülüğe katlanmak zorundadır.

arzî irtifak, lehine kurulduğu taşınmaza bağlanmıştır. ondan ayrı olarak devredilemez. taşınmazın devrinde de bu hakkın devrinin istisna (ayrık) tutulması mümkün değildir.

fiil ehliyeti

kendi fiiliyle hak edinebilme ve borç altına girebilme yeterliliğidir (mk.9). bunun için ayırt etme gücüne sahip ve ergin olmak gerekir.

standart topoğrafik fotogrametrik harita

1958 tarihli yönetmeliğine göre, fotogrametrik yöntemle üretilmiş,1/5000 ölçekli topografik harita.
stf harita.

kamulaştırma bedeli

kamulaştırma yapan kuruluş tarafından, taşınmaz için belirlenen bedel, kamulaştırma değeri.

gelir çarpanı

bir taşınmazın satış fiyatı veya değeri ile ortalama yıllık gelir veya gelir beklentisi arasındaki oran.

hak

hukukun insanlara tanıdığı, kullanılması hak sahibinin isteğine bağlı bir yetkidir.

eşya hukuku açısından haklar, ayni haklar ve şahsi haklar olmak üzere ikiye ayrılır. ayni hak herkese karşı ileri sürülebilen haklardır. örnek; mülkiyet hakkı. şahsi hak ise sadece sözleşmenin diğer tarafına karşı ileri sürülebilen haklardır. örnek; kira hakkı.