Harita Terimleri Sözlüğü


intifa hakkı

bir maldan tamamıyla yararlanma, onu kullanma hakkıdır.

röper

nirengi, poligon vb. kontrol noktalarının kolayca bulunması, yok edilmeleri durumunda yeniden oluşturulması için yakın çevredeki belirgin ve değişmez noktalara uzaklıklarının ölçülerek, ilişkilendirilmesi.

gaiplik kararı

bir kimsenin ölümüne kesin gözüyle bakılacak bir durumda olmamakla beraber, ölüm tehlikesi içinde kaybolmuş veya kendisinden uzun süredir haber alınamamışsa mirasçılarının talebi üzerine mahkemece verilen ve kaybolan kişiyi ölmüş sayan karardır. gaiplik kararı üzerine veraset senedi alınarak, mirasın intikali yapılabilir.

geçit hakkı

geçit hakkı, başkasının arazisinden geçmek hakkıdır.

bu hak medeni kanunun 747 ve 748'inci maddelerine göre bir irtifak hakkı olarak tapu siciline tescil olunabilir. aynı zamanda kadastro müdürlüğünce çalışmayı gerektirecek teknik yönü de bulunan geçit hakkı, uygulamada en çok rastlanan irtifak hakkı çeşididir.

bu hak, bir şahıs veya taşınmaz lehine kurulabilir. şahıs, gerçek veya tüzel kişi olabilir.

müşterek mülkiyette, bir paydaşın tek başına bu hakkı tesis etmesi mümkün olmayıp, tüm paydaşların işleme katılması gerekir.

resmi tasfiye

mirasçıların isteği ile miras bölüşmenin yargı yolu ile yapılması.

yerine koyma

bir taşınmazın eşdeğeri ile değiştirilmesi.

mülkiyet

medeni kanun, taşınır ve taşınmaz eşyayı niteliklerine uygun bir mülkiyet düzeni içinde sınıflandırmış ve ona göre hükümler getirmiştir. medeni kanunun 704-761. maddeleri taşınmaz mülkiyetini, 762-778. maddeleri menkul mülkiyetini düzenlemiştir.

mülkiyet hakkı; ona sahip olana, hakkın konusu olan eşya üzerinde, kanunun çizdiği sınırlar içinde dilediği gibi tasarruf etmek yetkisini veren en geniş ayni haktır. anayasanın mülkiyet hakkını düzenleyen 36. maddesi şöyledir: ?herkes mülkiyet ve miras haklarına sahiptir. bu haklar, ancak kamu yararı amacıyla, kanunla sınırlanabilir. mülkiyet hakkının kullanılması toplum yararına aykırı olamaz."
mülkiyet hakkı; sahibine, mülkiyet konusu şeyi (eşyayı) elinde bulundurma (zilyetlik), kullanma, şeklini değiştirme, eşyanın ürün ve gelirinden yararlanma, eşyayı ayırma (ifraz), eşya üzerinde hukuki ve maddi tasarrufta bulunma (onu başkasına devir ve tüketme) gibi haklar verir. fakat bununla beraber, mülkiyet hakkı malike külfetler de yüklemektedir. örneğin, vergilerini ödemek gibi.

kısa tanımı ile mülkiyet; sahibine hakkın konusu mal üzerinde kullanma, yararlanma, tasarruf ve onu tüketme gibi en geniş yetkileri veren ve bir kısım ödevler (vergi gibi) yükleyen, herkese karşı ileri sürülebilen mutlak bir ayni haktır.

sükna hakkı

oturma hakkı.
bir evin tamamında veya bir kısmında oturmak, ikamet etmek hakkıdır.

kadastro güncellemesi

güncelliğini yitirmiş eski kadastro planlarının ve diğer bilgilerin güncel duruma getirilmesi için yapılan işlemler, güncelleme.

(bkz: 22a)

su kaynakları yönetimi

su kaynaklarının sağlanması, kullanılması, korunması ve dağıtımı gibi etkinlikleri içeren yönetim.