Harita Terimleri Sözlüğü


mülkiyet

medeni kanun, taşınır ve taşınmaz eşyayı niteliklerine uygun bir mülkiyet düzeni içinde sınıflandırmış ve ona göre hükümler getirmiştir. medeni kanunun 704-761. maddeleri taşınmaz mülkiyetini, 762-778. maddeleri menkul mülkiyetini düzenlemiştir.

mülkiyet hakkı; ona sahip olana, hakkın konusu olan eşya üzerinde, kanunun çizdiği sınırlar içinde dilediği gibi tasarruf etmek yetkisini veren en geniş ayni haktır. anayasanın mülkiyet hakkını düzenleyen 36. maddesi şöyledir: ?herkes mülkiyet ve miras haklarına sahiptir. bu haklar, ancak kamu yararı amacıyla, kanunla sınırlanabilir. mülkiyet hakkının kullanılması toplum yararına aykırı olamaz."
mülkiyet hakkı; sahibine, mülkiyet konusu şeyi (eşyayı) elinde bulundurma (zilyetlik), kullanma, şeklini değiştirme, eşyanın ürün ve gelirinden yararlanma, eşyayı ayırma (ifraz), eşya üzerinde hukuki ve maddi tasarrufta bulunma (onu başkasına devir ve tüketme) gibi haklar verir. fakat bununla beraber, mülkiyet hakkı malike külfetler de yüklemektedir. örneğin, vergilerini ödemek gibi.

kısa tanımı ile mülkiyet; sahibine hakkın konusu mal üzerinde kullanma, yararlanma, tasarruf ve onu tüketme gibi en geniş yetkileri veren ve bir kısım ödevler (vergi gibi) yükleyen, herkese karşı ileri sürülebilen mutlak bir ayni haktır.

arazi kullanım haritası

bir bölgedeki yerleşme alanlarının, arazi kullanım durumunu gösteren harita.

değerleme

bir taşınmazın belli ölçütlere göre, güncel, kira, kullanım ya da yatırım değeri gibi değerlerinin belirlenmesi işi

tasarruf değeri

bir taşınmazın iyesi için, değerleme günündeki değeri.

enerji korunması

enerji kaynaklarının akılcı ve denetimli kullanılması ile ilgili her türlü önlem ve etkinlikler.

iştira hakkı

bir taşınmaz malı belli bir bedelle, belli bir süre içinde malikinden satın alabilmek hakkıdır. bu niteliği ile satış vaadine benzer, sözleşme noterce düzenlenir tapu kütüğüne şerh edilir.

arazi politikası

toplumsal ve ekonomik amaçları karşılamak amacıyla, arazinin kullanım ve korunmasına ilişkin oluşturulmuş kurallar bütünü.

kullanım değeri

bir taşınmazın belirli kullanıcı ve belirli bir kullanıma yönelik değeri.

akaçlama

topraktaki fazla suyu akıtmak için yapılan düzenleme.

(bkz:drenaj)